canlı altın
altın ons fiyatı ALTIN ONS
1245.13 $
gram altın fiyatı GRAM ALTIN
144.70 tl
dolar kuru DOLAR/TL
3.6142
euro kuru EURO/TL
3.9024
euro dolar paritesi EURO/DOLAR
1.0799
Fark: -0.02% (-0.24) Fark: -0.03 Fark: -0.62% Fark: -0.52% Fark: +0.14%
Yüksek:1251.95 | Düşük:1241.07 Yüksek:145.49 | Düşük:144.23 Yüksek:3.6387 | Düşük:3.6000 Yüksek:3.9250 | Düşük:3.8901 Yüksek:1.0818 | Düşük:1.0761

Abd Borç Tavanı Krizi nedir

altın

ABD Borç krizi nedir? Borç tavanı nedir? Abd borç krizinin ekonomiye etkisi ne olacak? tüm bu sorular haberimizde.

Kepenk kapatmadan farklı olarak bu kriz sadece ABD’yi değil tüm dünyayı etkileyecek. Bu nedenle bütün dünya 17 Ekim tarihini endişe ile bekliyor. Peki borç tavanı krizi nedir ve ABD’de neler oluyor?

Borç tavanı veya borçlanma limiti nedir?

Bir devletin hükümetine borçlanma konusunda bir üst sınır koymasıdır. Bazı ülkelerde böyle bir yasal limit yok. Ancak ABD’de, birinci dünya savaşına fon oluşturmak için yapılan borçlanma bir belirsizliğe dönüşmesin diye 1917 yılında borçlanmaya yasal üst sınır konuldu. Bu sınıra ulaşıldığında Hazine Bakanlığı kredi alamıyor veya Hazine bono ve tahvil satışıyla borçlanamıyor. Bu durumda devletin tek geliri vergi geliri ve harçlar oluyor.
Kongre, çıkardığı kanunlarla sadece 1960 yılından beri ABD yönetiminin borçlanabileceği bu en üst sınırı tam 78 kez yükseltti. Şu andaki borç limiti 16 trilyon 699 milyar dolar.

Borç tavanına 17 Ekim 2013'te mi ulaşılacak?

Hayır 16 trilyon 699 milyar dolar olan borçlanma tavanına hali hazırda ulaşılmış durumda. Yani bir süredir, ‘kara gün’ parasıyla geçiniyor. 17 Ekim, ABD Hazine Bakanı Jacob Lew, ‘’kara gün paramız 17 Ekim’de bitecek o gün tamtakır hale geleceğiz’’ dediği için gözler 17 Ekim’e döndü. Lew’in açıklamasına göre son olarak 17 Ekim günü sabahında ödemeler yapıldıktan sonra ABD’nin kasasında 30 milyar dolar para kalacak. Bu ise devleti çalıştırmaya yetmez. Çünkü ABD devletinin günlük harcaması ortalama 60 milyar dolar civarında.

17 Ekim’den sonra ne olacak?

ABD’de devletin kepenk kapatması 1977 yılından beri 17 kez oldu. Ancak devletin parasının kalmamasıyla sosyal güvenlik harcamaları ve borç ödemelerini ifa edememesi bütün Amerikan tarihi boyunca bir kez bile yaşanmadı. Dolayısıyla kimse bu durumun ABD içinde ve küresel boyutta sonuçlarını tam kestiremiyor. Öncelikle, sonuçlarının çok çok kötü olmasını engelleyecek hiç bir yasal mekanizma yok. Eğer Kongre uzlaşıp borç tavanını yükseltmezse, ABD Hazinesi’nin 17 Ekim’den itibaren tek geliri vergi ve harçlar olacak. Bu gelir de sosyal güvenlik harcamaları, borç ve faiz ödeme yükümlülüklerini ifa etmesine yetmeyeceği için borç ödemelerinde temerrüde(default) düşme ihtimali gündeme gelecek.

Günlük 60 milyar doları bulan kamusal harcamalarda ciddi kesintilerine gidilecek. Sadece savunma, eğitim, konut gibi zorunlu olmayan kamusal harcamalar değil, sosyal güvenlik ödemeleri gibi zorunlu harcamalar da askıya alınacak. Örneğin insanlar emekli aylıklarını alamayacak ki ilk büyük darbeyi de tek geliri sosyal güvenlik ödemeleri olanlar yiyecek. Devlet harcamalarındaki keskin ve dev kesinti ile muhtemel keskin vergi artırımı, tüketimi hızla kesecek ve ABD ekonomisini büyük bir durgunluğa sürükleyecek.

Borçlanma ile ilgili en kötü senaryo nedir?

17 Ekim’den sonra da ABD Kongresi’ndeki uzlaşmazlık çözülemez. Belirsizlik artıkça ABD Hazine bonoları değersiz kağıda dönüşür. Sigorta şirketleri, emeklilik fonları, para piyasası fonları, bankalar dağılır, borsalar çöker, küçük bankalardan büyük bankalara kaçış başlar. Takas piyasaları parasal alışverişin yerini alır. Ortalıkta pek para kalmaz. Para kalmadığı için örneğin ABD ordusu bütün denizaltı ve uçaklarını parka çeker. Kredi kartı, öğrenci kredisi, mortgage ve araba kredisi gibi borçlanmalar çok zorlaşır. Hisse piyasaları çakılır. ABD şehirlerinde toplu taşım sistemleri ve metroların bile durabilmesine kadar gidebilir.

ABD borç krizinin dünyaya etkisi

2008’de Lehman Brothers iflas ettikten sonraki ilk 6 ayda ABD borsalarınde işlem gören tüm hisseler yarı yarıya değer kaybetti. Lehman Brothers finans yatırım bankası 15 Eylül 2008’de iflas açıkladığında 517 milyar dolar borcu vardı. Ve bu borç ABD ve dünya ekonomisini 1929 Büyük Buhran’dan beri en büyük ekonomik krize sürükledi. ABD’e işsizlik oranı 30 yıl sonra yüzde 10’a çıktı.

ABD’nin 12 trilyon dolarlık borcu düşünüldüğünde (Lehman’ın 23 katı), kimse küresel ekonomiye olabilecekleri düşünmek bile istemiyor. Wall Street bankalarından küresel bankalara, yabancı devletlere ve belki de paranızın olduğu bankaya kadar elinde ABD tahvili bulunduran tüm kurumlar geri ödeme sıkıntısı yaşayacak. Çünkü çoğu kendi aralarındaki alışverişlerde, dünyanın en güvenli yatırım aracı görülen ABD tahvillerini teminat gösteriyor. Birçok banka da öz sermayesini ABD tahvillerinde tutuyor. Eğer bu tahviller değer kaybederse bankalar da kredi verme konusunda çok daha cimri davranacaklar.

2011 yılında benzeri kriz, Cumhuriyetçi ve Demokratların son dakikada uzlaşmasıyla önlenmesine rağmen krizin korkusu bile o dönemde dünya borsalarında 6 trilyon dolarlık değer kaybına yol açmıştı.